30 Οκτωβρίου 2010

Ο Βρώμικος Χάρι (1971 – Dirty Harry)

Γιατί στις 100: Όχι για την καταιγιστική δράση της και την αξέχαστη φυσιογνωμία που κτίζει ο Κλιντ Ίστγουντ, αλλά για το γεγονός ότι μέσα από την ταινία περνάει το μήνυμα «εκεί που δεν φτάνει ο νόμος, παίρνουμε το νόμο στα χέρια μας», που σημαίνει ότι η ταινία είναι ένας καθρέφτης της σύγχρονης Αμερικής, της χώρας που ο ηθοποιός Τσάρλτον Ίστον καμαρώνει που έχει καραμπίνα στο σπίτι του για να «καθαρίζει» όποιον νομίζει ότι του χαλάει την «οικογενειακή γαλήνη» και η χώρα τον ανταμείβει κάνοντάς τον πρόεδρο των οπλοφόρων Αμερικανών. Όπως είχε γράψει και ο διάσημος κριτικός κινηματογράφου Ρότζερ Έμπερτ: «Το ηθικό δίδαγμα της ταινίας είναι: Φασισμός. Χωρίς αμφιβολία».
Υπόθεση: Ο αστυνόμος Χάρι Κάλαχαν, σκληροτράχηλος και λιγομίλητος, αναλαμβάνει να ανακαλύψει έναν serial killer ονόματι «Σκορπιός». Στην προσπάθειά του καταστρατηγεί όλους τους κανόνες περί Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, σε σημείο που αρχίζεις να συμπαθείς τους ταλαίπωρους παράνομους που πέφτουν στο διάβα του. Στο τέλος, θα καθαρίσει εν ψυχρώ τον Σκορπιό που φωνάζει «Έχω δικαίωμα δικηγόρου» και πετάει το σήμα της αστυνομίας στον υπόνομο.
Σκηνοθεσία: Ντον Σίγκελ
Πρωταγωνιστούν: Κλιντ Ίστγουντ, Ρένι Σαντόνι, Άντι Ρόμπινσον

Ρόλερμπολ (1975 – Rollerball)

Γιατί στις 100: Ως cult movie, για τις άψυχες και απρόσωπες πόλεις του μέλλοντος, που το μόνο ενδιαφέρον που μπορούν να προσφέρουν είναι τα θεαματικά και βίαια σπορ και ειδικά όταν γι’ αυτά ενδιαφέρονται περισσότερο οι χορηγοί παρά οι «αθλητές». Παράλληλα, ένα φιλμ για την επιχειρηματική δράση και μέχρι πού μπορεί να φτάσει. Μια ταινία, χωρίς απαιτητικές ερμηνείες, χωρίς εξαιρετική δράση, αλλά με σκεπτικό και σκηνές που κόβουν την ανάσα και με μια ξεχωριστή δυναμική.
Υπόθεση: Στο Χιούστον του μέλλοντος, οι κούρσες ταχύτητας είναι μια αφορμή για να διαφημιστούν οι μεγάλες επιχειρήσεις, οι οποίες και ζητούν το άθλημα να γίνει θεαματικότερο, ώστε να ανεβάσει και τα εισιτήρια, αλλά και την τηλεθέαση. Σε ένα άθλημα με πατίνια, κάτι σαν χόκεϊ, ένας νεαρός πρωταθλητής προσπαθεί να αναδείξει τον άνθρωπο, τον ήρωα, μέσα από το άθλημα, αλλά οι επιχειρηματίες έχουν άλλη γνώμη. Γι’ αυτό και θα δώσουν εντολή, οι κανόνες του αθλήματος να γίνουν πιο σκληροί. Που σημαίνει εξοντωτικοί για τους αθλητές, οι οποίοι εξελίσσονται σε φονικά όπλα προκειμένου να επικρατήσουν.
Σκηνοθεσία: Νόρμαν Τζούισον
Πρωταγωνιστούν: Τζέιμς Κάαν, Τζον Χάουζμαν, Μοντ Άνταμς

28 Οκτωβρίου 2010

O Ταξιτζής (1976 – Taxi driver)

Γιατί στις 100: Πως μπορεί ένας περιθωριοποιημένος τύπος, όπως ένας ταξιτζής στη Νέα Υόρκη, να καταντήσει μισάνθρωπος και στη συνέχεια παράφρων… Περιθωριοποιημένος, όχι περιθωριακός, σε μια απρόσωπη πόλη που ισοπεδώνει τους πάντες, ακόμα και αυτούς που έχουν αγωνιστεί στο Βιετνάμ γι’ αυτό που νόμιζαν «παντοδύναμη Αμερική». Ο Σκορτσέζε, μέσα από την ιστορία του ταξιτζή, αναδεικνύει όχι μόνο το κοινωνικό πρόβλημα της Αμερικής, αλλά και το πολιτικό μέσα από την υποτιθέμενη σχέση του ήρωά του και μιας κοπέλας που βοηθά προεκλογικά έναν γερουσιαστή. Η νυκτερινή Νέα Υόρκη κάνει την ταινία να φαντάζει σαν έναν εφιάλτη που δεν είναι άλλο παρά η εξωφρενική πραγματικότητα. Ο Ρόμπερτ Ντε Νίρο σε μεγάλα κέφια (Are you talking to me?) και η Τζούντι Φόστερ κοπελίτσα.
Υπόθεση: Ένας ταξιτζής, εξοντωμένος από τη ρουτίνα νομίζει ότι θα ξεφύγει και θα αναδειχθεί και θα γνωρίσει τον έρωτα που ονειρεύεται με κάποια ξανθιά όμορφη κοπέλα. Όταν διαπιστώσει ότι τα πράγματα δεν είναι όπως νόμιζε θα εξελιχθεί σε μανιακό δολοφόνο.
Σκηνοθεσία: Μάρτιν Σκορτσέζε
Πρωταγωνιστούν: Ρόμπερτ Ντε Νίρο, Σίμπιλ Σέπαρντ, Τζούντι Φόστερ, Χάρβεϊ Καϊτέλ, Πίτερ Μπόιλ

Μερικοί Το Προτιμούν Καυτό (1959 - Some Like It Hot)

Γιατί στις 100: Η πιο τρελή κωμωδία όλων των εποχών, με δύο εξαιρετικούς ερμηνευτές στα μεγάλα κέφια τους και την Μέριλιν Μονρόε έξοχη. Διαθέτει εξαιρετική πλοκή, που στηρίζεται στις γκάφες των πρωταγωνιστών και στις ατυχείς συμπτώσεις και έχει πανέξυπνους διάλογους. Συνδυάζει την αισθηματική κωμωδία με την γκανγκστερική περιπέτεια χωρίς να ρίχνει το βάρος στο ένα από τα δύο. Υποψήφια για έξι Όσκαρ, κέρδισε μόνον αυτό των Κοστουμιών.
Υπόθεση: Εποχή ποτοαπαγόρευσης στις ΗΠΑ. Δύο μουσικοί γίνονται άθελά τους μάρτυρες μιας αιματηρής διαμάχης δύο συμμοριών (γνωστή στην Αμερική ως Σφαγή της Ημέρας του Αγίου Βαλεντίνου). Προκειμένου να κρυφτούν επειδή γίνονται αντιληπτοί, ντύνονται γυναίκες και εισχωρούν σε μια μουσική μπάντα που αποτελείται μόνον από κορίτσια και περιοδεύει την Αμερική με κατεύθυνση το Μαϊάμι. Οι παρεξηγήσεις είναι αναπόφευκτες, όπως και η συνεχής κάλυψή τους. Ταυτόχρονα, ο ένας από τους δύο (Τόνι Κέρτις) θα ερωτευτεί και μια κοπέλα από την μπάντα, ενώ ο άλλος (Τζακ Λέμον) παίζει τόσο πειστικά το ρόλο του, που αρχίζει να πιστεύει ότι είναι «πολύ σέξι κορίτσι».
Σκηνοθεσία: Μπίλι Γουάιλντερ
Πρωταγωνιστούν: Τζακ Λέμον, Τόνι Κέρτις, Μέριλιν Μονρόε, Τζορτζ Ραφτ, Πατ Ο’ Μπράιαν

2001: Η Οδύσσεια του διαστήματος (1968 - 2001 A Space Odyssey)

Γιατί στις 100: Επειδή πρόκειται για ένα έπος του διαστήματος, μια ταινία που καθόρισε το μέλλον της επιστημονικής φαντασίας στο σινεμά. Ταυτόχρονα, αντιμετώπισε φιλοσοφικά τον τομέα της κατάκτησης του διαστήματος, αλλά και ψυχολογικά τη σχέση του ανθρώπου με τις μηχανές και την εξέλιξή τους. Έδειξε τη μηδαμινότητα του ανθρώπου απέναντι στην απεραντοσύνη του σύμπαντος και προβλημάτισε τον κόσμο πάνω στην αναγκαιότητα των ταξιδιών στο διάστημα. Εκτός από την εκπληκτική σκηνοθεσία, η ταινία έχει κατακυρωθεί ως η αυθεντικότερη από άποψη ντεκόρ και κέρδισε Όσκαρ Σπέσιαλ Εφέ. Χαρακτηρίστηκε δε και ως αντιφατική για το τέλος της, όπου ο πρωταγωνιστής ξαναγεννιέται ως «παιδί των άστρων». Κατάφερε, τέλος, να συνδυάσει το βαλς «Γαλάζιος Δούναβης» του Στράους με εικόνες από το διάστημα, ενώ έκανε δημοφιλές το «Τάδε έφη Ζαρατούστρα» στην πιο μεγαλειώδη εναρκτήρια σκηνή του σινεμά. Ο διάσημος κριτικός Roger Ebert έγραψε γι’ αυτήν: «Μπορεί να απέτυχε στο επίπεδο του ανθρώπινου παράγοντα, αλλά ήταν μεγαλειώδης σε κοσμική κλίμακα».
Υπόθεση: Ξεκινά από τη γέννηση του Ανθρώπου, για να καταλήξει στην αναγέννησή του, μετά από τη διαμάχη του με την Τέλεια Μηχανή.
Σκηνοθεσία: Στάνλεϊ Κιούμπρικ
Πρωταγωνιστούν: Κιρ Ντούλια, Γκάρι Λόκγουντ, Γουίλιαμ Σιλβέστερ

Ένας προφήτης, μα τι προφήτης (1979 – Life Of Brian)

Γιατί στις 100: Γιατί δεν έχει ξαναγίνει! Είναι τελείως μια ανατρεπτική, τολμηρή και πρωτότυπη σάτιρα, που δεν αφήνει τίποτα όρθιο. Το γεγονός και μόνο ότι καταδικάστηκε από την Εκκλησία στη Βρετανία και για αρκετό καιρό είχε απαγορευτεί η προβολή του, φτάνει. Πρόκειται για την πλέον αμφιλεγόμενη κωμωδία, η οποία αν την προσέξεις δεν σατιρίζει μόνο τους θρησκόληπτους αλλά και την πολιτική και τη στρατιωτική ηγεσία. Έξυπνοι διάλογοι, πολύ καλές ερμηνείες και αυθεντικότητα στα κοστούμια και στα ντεκόρ της εποχής.
Υπόθεση: Ο Μπράιαν γεννιέται δίπλα στη φάτνη που γεννιέται και ο Χριστός. Από την πρώτη σκηνή με τους μάγους, που μπαίνουν στη λάθος φάτνη, μέχρι το τέλος της ταινίας, όλα θα πάνε κωμικοτραγικά στραβά γι’ αυτόν. Τα πλήθη στη Γαλιλαία θα νομίζουν ότι ο Μπράιαν είναι ο μεσσίας τους. Οι Ρωμαίοι θα τον αντιμετωπίζουν σαν το νούμερο ένα αναρχικό της περιοχής και μια σειρά συμπτώσεων θα τον οδηγήσουν μέχρι τη σταύρωσή του, με τους ληστές να του τραγουδούν το γνωστό τραγούδι «Always look on the bright side of life».
Σκηνοθεσία: Τέρι Τζόουνς
Πρωταγωνιστούν: Τζον Γκλιζ, Γκράχαμ Τσάπμαν, Τέρι Γκίλιαμ, Τέρι Τζόουνς

15 Οκτωβρίου 2010

Τα Φτερά Του Έρωτα (1987 – Wings Of Desire)

Γιατί στις 100: Γιατί είναι ένα ατμοσφαιρικό, λυρικό, ποιητικό και γλυκό ασπρόμαυρο όνειρο. Είναι ένα αφιέρωμα στον Έρωτα, στη ζωή, στην ειρήνη, στην αγάπη και την αισιοδοξία. Μια αξεπέραστη ταινία, για την οποία έγινε και μια απόπειρα «εξαμερικανισμού» της με τον Νίκολας Γκέιτζ και την Μεγκ Ράιαν (κρίμα!). Η ταινία διαθέτει και έναν εκφραστικότατο πρωταγωνιστή, ενώ οι «ανθρώπινες» σκηνές της εμφανίζονται έγχρωμες.
Υπόθεση: Στο χωρισμένο από το τείχος Βερολίνο, άγγελοι περιπλανιούνται στους δρόμους, ακούγοντας τις σκέψεις των ανθρώπων. Ένας από αυτούς ερωτεύεται μια ακροβάτισσα του τσίρκου. Τα αισθήματά του για αυτήν είναι τόσο έντονα που επιλέγει να αφήσει την αθανασία και την αιωνιότητα και να «οξειδωθεί μες στη νοτιά των ανθρώπων», να σταματήσει να παρακολουθεί (με την ασπρόμαυρη ματιά του) τη ζωή και να τη ζήσει σαν άνθρωπος. Ο άγγελος Ντάμιελ θα εκπέσει με τη θέλησή του, στους περιορισμούς του χρόνου, στην αρρώστια, τον πόνο και στο θάνατο, γιατί μόνο έτσι θα μπορέσει να αγγίζει, να αισθάνεται και να ζήσει τον έρωτά του για τη Μάριον.
Σκηνοθεσία: Βιμ Βέντερς
Πρωταγωνιστούν: Μπρούνο Γκαντζ, Σολβέι Ντονμάρτιν, Ότο Σάντερ, Πίτερ Φολκ

Καζαμπλάνκα (1942 – Casablanka)

Γιατί στις 100: Γιατί είναι μια μεγάλη ερωτική ιστορία με φόντο τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και την κατασκοπία της εποχής. Ο εξαιρετικός σκηνοθέτης Μάικλ Κέρτις ανακατεύει σε σωστές δόσεις το δράμα, το μελόδραμα, την κωμωδία και την ίντριγκα, δημιουργώντας ένα σφιχτοδεμένο σύνολο. Είναι γυρισμένη με εκπληκτική ασπρόμαυρη φωτογραφία και –εννοείται- πολύ καλές ερμηνείες από διάσημους ηθοποιούς της εποχής.
Υπόθεση: Καζαμπλάνκα, σταυροδρόμι κατασκόπων στον Β’ Π.Π.. Στο κλαμπ του κυνικού και απόμακρου Ρικ εμφανίζεται ξαφνικά η πρώην αγαπημένη του από το Παρίσι, που τον είχε εγκαταλείψει ξαφνικά. Ο έρωτας μεταξύ τους ξαναφουντώνει και τα διλήμματα για τον Ρικ ξαναρχίζουν όταν πληροφορείται ότι η Ίλσα τον είχε εγκαταλείψει για χάρη του συζύγου της, που ήταν θρυλικός αντιστασιακός και ακόμα τον κυνηγούν οι Ναζί. Τι πρέπει να κάνει ο Ρικ; Να διεκδικήσει ξανά τον μεγάλο του έρωτα, ή να θυσιαστεί για χάρη ενός ανώτερου σκοπού, όπως είναι ο παγκόσμιος αγώνας εναντίον της ναζιστικής φρίκης και να βοηθήσει την Ίλσα και τον άντρα της να δραπετεύσουν στην Αμερική;
Σκηνοθεσία: Μάικλ Κέρτις
Πρωταγωνιστούν: Χάμφρεϊ Μπόγκαρτ, Ίνγκριτ Μπέργκμαν, Πολ Χένρεϊντ, Κλοντ Ρέινς

Άτιτλο

Εκανε τον κύκλο του ο ήλιος κι έδυσε
βήματα χλωρά στο γρασίδι η βακτηρία στην ανηφόρα
κορμιά που σμίξανε με πάθος τώρα γηρασμένα.

Αστέρια σοφά κι ακροβολισμένα στον ουρανό
η Αρκτος που δεν μουγκρίζει ο Σείριος που λάμπει επίμονα
η Αφροδίτη που δακρύζει
μόνη στο στρώμα.

(Ποίημα του Μάρκου Μέσκου από τη συλλογή «Ελεγείες», Ικαρος 2004)

14 Οκτωβρίου 2010

Το τραίνο θα σφυρίξει τρεις φορές (1952 – High noon)

Γιατί στις 100: Το καλύτερο γουέστερν με το λιγότερο πιστολίδι και ταυτόχρονα μια μελέτη κοινωνικής συμπεριφοράς. Γυρισμένο σε πραγματικό χρόνο, από τις 10.40 το πρωί μέχρι τις 12 το μεσημέρι (High noon), όσο διαρκεί δηλαδή και η ταινία. Δεμένη σκηνοθεσία, γρήγορος ρυθμός και αγωνία. Η ταινία κέρδισε Όσκαρ Α΄ Ανδρικού Ρόλου (Κούπερ), Μουσικής (Ντιμίτρι Τιόμικν), Τραγουδιού και Μοντάζ.
Υπόθεση: Σερίφης μικρής πόλης την ημέρα που έχει αποσυρθεί από το επάγγελμα και μόλις έχει τελέσει το γάμο του, πληροφορείται ότι εκείνη την ίδια ημέρα, μεσ’ το καταμεσήμερο καταφθάνει παλιός εχθρός του, γυρεύοντας εκδίκηση. Όλοι προσπαθούν να τον πείσουν να φύγει, χωρίς να δείχνουν διατεθειμένοι να τον βοηθήσουν και ενώ μπορεί να το κάνει, αυτός παραμένει. Έτσι, διώχνει τη γυναίκα του, όλοι τον εγκαταλείπουν, η μικρή πόλη ερημώνει τελείως και ο σερίφης ετοιμάζεται να αντιμετωπίσει το «κάθαρμα», που δεν έρχεται μόνος του, αλλά με τρεις άλλους, μεταξύ των οποίων και ο Λι Βαν Κλιφ (μετέπειτα διάσημος στα Ιταλικά γουέστερν). Ένας εναντίον τριών και με τα ρολόγια να δείχνουν συνεχώς τον πραγματικό χρόνο. Έξοχο.
Σκηνοθεσία: Φρεντ Τσίνεμαν
Πρωταγωνιστούν: Γκάρι Κούπερ, Γκρέις Κέλι