Η μαγική ομπρέλα (Saving Mr. Banks)

Για τη σχέση του Γουόλτ Ντίσνεϋ και της Πάμελα Λ. Τράβερς, είχε γραφτεί το 2005 ένα άρθρο στην εφημερίδα The New Yorker με υπογραφή Caitlin Flanagan και τίτλο Becoming Mary Poppins. Εκεί ο Γουόλτ Ντίσνεϋ περιγραφόταν ως πολύ σκληρός, τόσο κατά τις διαπραγματεύσεις του με τη συγγραφέα του παραμυθιού, όσο και προσωπικά απέναντί της, που την άφησε –αν θυμάμαι καλά- να πάει μόνη της στην πρεμιέρα.

Στη «Μαγική Ομπρέλα», ο Ντίσνεϋ (του εξαιρετικού, για άλλη μια φορά, Τομ Χανκς) εμφανίζεται πολύ γλυκός, τρυφερός, υποχωρητικός και περιποιητικός απέναντι στην Τράβερς, μια συντηρητική γυναίκα, που έχει περάσει δύσκολα παιδικά χρόνια στην Αυστραλία και είχε μεταναστεύσει στην Αγγλία για να ξεχάσει. Είναι δε τρυφερός και καλός μαζί της, για το λόγο ότι και αυτός (όπως της διηγείται για να την τουμπάρει τελικά να του υπογράψει το συμβόλαιο παραχώρησης του δικαιώματος να γυρίσει την ταινία), είχε περάσει δύσκολα παιδικά χρόνια.
Δεν γνωρίζω που βρίσκεται η αλήθεια και αν εξωραΐζεται η προσωπικότητα του Ντίσνεϋ. Αυτό που μπορώ να πω με βεβαιότητα, είναι ότι η ταινία καταφέρνει να συγκινήσει, όπως ακριβώς και η «Μαίρη Πόππινς» του 1964

Μπελ και Σεμπαστιάν δύο αχώριστοι φίλοι (Belle et Sébastien)

Με φόντο τη Γερμανική κατοχή (1943) στην ορεινή Γαλλία και τη φυγάδευση Εβραίων από εκεί προς την Ελβετία, η ταινία διαπραγματεύεται τη φιλιά ενός μικρού παιδιού προς ένα παρεξηγημένο σκύλο, που οι ντόπιοι αποκαλούν «θηρίο», ενώ πρόκειται για μια φιλική τεραστίων διαστάσεων σκυλίτσα, που έχει αγριέψει λόγω της κακής συμπεριφοράς του προηγούμενου αφεντικού της και έχει πάρει… τα βουνά.

Παρακολουθούμε, τον τρόπο με τον οποίο αναπτύσσεται η αμοιβαία εμπιστοσύνη στις σχέσεις παιδιού και ζώου, ενώ στο χωριό οι κάτοικοι κυνηγούν το ζώο νομίζοντας ότι είναι αυτό που τρώει τα κατσίκια τους και ξεχνόντας ότι στα βουνά υπάρχουν και λύκοι γι’ αυτή τη δουλειά. Παράλληλα, καταφθάνουν και οι κατακτητές Γερμανοί προς αναζήτηση Εβραίων φυγάδων, τους οποίους όμως οι ντόπιοι βοηθούν να φεύγουν προς την κοντινή Ελβετία. Οι συγκυρίες θα επιτρέψουν στον Σεμπαστιάν να αποδείξει ότι η Μπελ είναι ήρεμο ζώο και ταυτόχρονα θα τον ωθήσουν να βοηθήσει, παρά τη μικρή ηλικία του, στη φυγάδευση μιας οικογενείας.

Επιστροφή στο ρινγκ (Grudge Match)

Είπαμε ότι το Χόλιγουντ είναι μανούλα στο να γυρίζει ταινίες για ηλικιωμένους ηθοποιούς που κανονικά θα έπρεπε να έχουν πάει σπίτια τους, αλλά αυτή τη φορά το παράκανε.

Πέραν του γεγονότος, ότι βλέπουμε έναν τελείως μεταλλαγμένο Σιλβέστερ Σταλόνε και έχουμε για πολλοστή φορά το Ντε Νίρο σε κωμικό –ουσιαστικά- ρόλο, αυτή τη φορά έχουμε ένα σενάριο τέλειας επιστημονικής φαντασίας. Διότι είναι επιστημονική φαντασία, να βλέπεις δύο τύπους άνω των 65 ετών να χτυπιούνται στο ρινγκ επί δέκα γύρους(!) με γροθιές, που αν έτρωγαν μια από αυτές στο δρόμο, θα έπεφταν σύξυλοι.

Inside Liewyn Davis

Πρόκειται για το οδοιπορικό ενός νέου άντρα στις αρχές της δεκαετίας του ‘60, την περίοδο όπου ξεκινάει να αναδύεται η folk music, και λίγο πριν ακμάσουν τα μεγάλα ονόματα, όπως: Μπομπ Ντίλαν, Peter Paul and Mary, και άλλων. Μάλιστα, στην αρχή ακούγεται και το αξέχαστο -και κλασσικό πλέον- κομμάτι «500 miles», των Peter, Paul and Mary.
Το σενάριο εστιάζεται στην ιστορία του Λιούιν Ντέιβις (τον υποδύεται λιτά και εκφραστικά ο Όσκαρ Άιζακ), ο οποίος αγωνίζεται να κάνει καριέρα στη folk μουσική σκηνή και να βρει την τύχη του μέσα από τα καφέ του Γκρίνουιτς Βίλατζ. Όμως, το όποιο ταλέντο του και οι προσδοκίες του, υπονομεύονται συνεχώς από τις λανθασμένες του επιλογές και την αντίξοη μοίρα του, που τον αναγκάζουν να ζει χάρη στην ευγνωμοσύνη φίλων και γνωστών.

Αύγουστος (August: Osage County)

Αύγουστος, στην Οκλαχόμα. Ο Μπέβερλι Γουέστον, ένας αλκοολικός ποιητής (Σαμ Σέπαρντ) έχει προσλάβει μια ινδιάνικης καταγωγής μαγείρισσα ως βοηθό για τη γυναίκα του Βάιολετ (Μέριλ Στριπ), η οποία πάσχει από καρκίνο και έχει εθιστεί στα ναρκωτικά.

Λίγο καιρό μετά την πρόσληψη της Τζόνα, ο Μπέβερλι εξαφανίζεται, κάτι που δίνει κίνητρο στην οικογένεια να συγκεντρωθεί, ώστε να ψάξουν όλοι μαζί να τον βρουν. Η Μάνι, αδερφή της Βάιολετ (Μαργκό Μάρτιντέιλ) με τον άντρα της (Κρις Κούπερ) και το γιο τους «Μικρό Τσάρλι» (Μπένεντικτ Κούμπερμπαχ) καταφθάνουν, όπως και οι τρεις κόρες του ζεύγους. Μέρες αργότερα ανακαλύπτουν ότι ο Μπέβερλι αυτοκτόνησε.

Οι κόρες, Μπάρμπαρα (Τζούλια Ρόμπερτς), Κάρεν (Τζουλιέτ Λιούις) και Άιβι (Τζούλιαν Νίκολσον), που έχουν αρκετά χρόνια να συναντηθούν, πηγαίνουν στην κηδεία του πατέρα τους, όπως και ολόκληρη η οικογένεια. Μια κηδεία που θα σταθεί αφορμή, όχι να έρθουν πιο κοντά, αλλά για να βγάλουν στην επιφάνεια όλα εκείνα τα σημαντικά ή ασήμαντα θέματα, που τόσο καιρό τις κρατούσαν απομακρυσμένες από την «οικογένεια».

Ουσιαστικά η ταινία, εκτός από πορτραίτο της διαλυμένης αμερικανικής οικογένειας, είναι και ένα ψυχογράφημα γυναικών με ισχυρή θέληση, που η κάθε μία θέλει να περνάει το δικό της.

Μόνον οι εραστές μένουν ζωντανοί (Only lovers left alive)

Έχω κατατάξει την ταινία «Συνέντευξη με έναν βρικόλακα» (1994) του Νιλ Τζόρνταν στις 100 καλύτερες που έχω δει, με την αιτιολογία ότι τότε ήταν η μοναδική ταινία με θέμα τα βαμπίρ, που προβάλλει τη δυστυχία που αποπνέει η ιδιότητα του να είσαι αθάνατος. Είναι δυστυχία να μη φθείρεσαι, έγραφα, όταν όλα γύρω σου μεταβάλλονται συνεχώς. Υπάρχει μια μοναξιά που δεν αναπληρώνεται με τίποτα και όταν λέμε «μόνος ούτε στον Παράδεισο», σκεφτείτε τη μοναξιά μέσα στην Κόλαση. Γιατί είναι κόλαση, να ζεις στους αιώνες και να βλέπεις την ανθρωπότητα να αναλώνεται σε πολέμους και μάταιους ανταγωνισμούς και εσύ να πρέπει να επιβιώνεις πίνοντας το αίμα των άλλων.
Έτσι, το «Μόνον οι εραστές μένουν ζωντανοί» του Τζιμ Τζάρμους, άλλου ένα ιδιόρρυθμου καλλιτέχνη της κινηματογραφίας, έρχεται δεύτερο στην ίδια θεματική, αλλά ίσως πρώτο στην πιο σοφιστικέ αντιμετώπιση, με τον έναν από τους δυο άφθαρτους ήρωες να ανήκει στον καλλιτεχνικό χώρο (ο Τομ Χίντλεστοουν υποδύεται έναν underground μουσικό), ενώ η σύντροφός του (Τίλντα Σουίντον, με τουπέ και διακριτική υπεροψία σύμφωνα με το ρόλο της) ανήκει στο χώρο της ποίησης και της λογοτεχνίας, αφού έχει συναναστραφεί κατά το απώτερο παρελθόν, με τον Μπάιρον και τη Σέλεϊ, όπως προκύπτει από το σενάριο.
Οπότε, αυτοί οι δύο αιώνιοι, στην κυριολεξία εραστές, έχουν πραγματικά ένα σοβαρό λόγο, να αισθάνονται απογοητευμένοι από την πορεία της ανθρωπότητας: είναι σοβαροί διανοούμενοι που παραμένουν στο περιθώριο.

Αγνωσία (Agnosia)

Βιομηχανική κατασκοπία με τον «ισπανικό τρόπο», πάνω στα χνάρια, δηλαδή, του πρώτου διδάξαντος φιλμ «Ο λαβύρινθος του Πάνα», αλλά και με επιρροές από την «Τελευταία ακροβάτιδα της Μαδρίτης», αφού η «Αγνωσία» πέρα από τη δομή του θρίλερ βιομηχανικής κατασκοπίας, κάνει ένα σύντομο σχόλιο και για την πολιτική κατάσταση της εποχής στην Ισπανία, με τους αθρόους και «χωρίς να δίνουμε λογαριασμό» σκοτωμούς.
Παράλληλα, διαθέτει και ένα ερωτικό τρίγωνο, που δημιουργεί ένα πρόσθετο ενδιαφέρον για την εξέλιξή του.

Όλα αυτά, μέσα σε μια σκοτεινή ατμόσφαιρα, με πλαστική φωτογραφία και συνεχή μουσική υπόκρουση που συνοδεύει όλες τις καταστάσεις και τα συναισθήματα των ηρώων, θυμίζοντας έτσι τη φιλμική τεχνοτροπία των δεκαετιών ’40 και ’50.

Ο μπάτλερ (The butler)

Παρά την αντιρατσιστική τάση που φαίνεται να διαπνέει τις πρόσφατες παραγωγές και δείχνει να είναι «κατευθυνόμενη» (βλ. και «12 χρόνια σκλάβος»), ο «Μπάτλερ» είναι συγκλονιστικός και αυτό οφείλεται περισσότερο στην ερμηνεία του Φόρεστ Γουίτακερ, ο οποίος υποδύεται ένα υπαρκτό πρόσωπο, που κατάφερε υπομονετικά και με επιμονή να διατηρήσει την προσωπικότητά του και τις αρχές του, σε ένα περιβάλλον απόλυτα εχθρικό απέναντί του.

Η αντιρατσιστική αυτή ταινία, σε πρώτο επίπεδο αναφέρεται σ’ αυτήν ακριβώς την προσαρμοστικότητα του ατόμου, στη δύναμη της θέλησης. Σε δεύτερο επίπεδο

Last Vegas

Άλλη μια ταινία με ηλικιωμένους για ηλικιωμένους από αυτές που μόνο το Χόλιγουντ ξέρει να κάνει καλά.

Με ένα σενάριο κομμένο και ραμμένο στα μέτρα των τεσσάρων παλαίμαχων ηθοποιών, τους οποίους υπό άλλες συνθήκες θα τους βλέπαμε σε ταινίες μόνον ως καρατερίστες, ενώ εδώ πρωταγωνιστούν και με καταστάσεις που ταιριάζουν απόλυτα στην ηλικία τους, στις δυνατότητές τους και στο περιβάλλον τους και τέλος, με χιούμορ που συναντά κανείς μόνο στην Καλιφόρνια και στο Λας Βέγκας, την πόλη με τη μεγαλύτερη κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας στις ΗΠΑ, η ταινία καταφέρνει να διασκεδάζει ελαφρά και ίσως πιο σοβαρά από ότι η ταινία Hangover (όπως πολύ εύστοχα παρατήρησε συνάδελφος, «πρόκειται για ένα Hangover ηλικιωμένων»).

Γελαστός πρίγκηπας (Prince Avalanche)

Δύο τύποι, πρώτα φίλοι και μετά συγγενείς εξ αγχιστείας (ο ένας αρραβωνιασμένος με την αδερφή του άλλου) διασχίζουν ένα καμένο δάσος του Τέξας και συζητούν, συμφωνούν, ή διαπληκτίζονται. Συνεχίζουν όμως να διατηρούν τη φιλία τους. Δουλειά τους: να χαράξουν τις γραμμές της τροχαίας στην άσφαλτο. Πόσο ενδιαφέρον μπορεί να έχει η κουβέντα τους; Αυτό εξαρτάται από το σενάριο, που όμως πάσχει. Εκτός από ένα σημείο, στο ότι στην πορεία τους θα συναντήσουν ορισμένους ανθρώπους που έχουν πληγεί από την πρόσφατη φωτιά στο δάσος (στην πραγματικότητα η φωτιά στο εθνικό εκείνο πάρκο του Τέξας το 2011 είχε καταστρέψει δεκάδες σπίτια).  Όπως αναφέρει η παραγωγή η συνάντηση με μια συγκεκριμένη γυναίκα ήταν τυχαία.

12 χρόνια σκλάβος (12 years a slave)

Μια ταινία, βασισμένη σε αληθινή ιστορία, που φαντάζει απίστευτη, με θέμα την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και τη θέληση για ελευθερία.
Ο Μακ Κουΐν καταφέρνει με το σκηνοθετικό του ρυθμό να καθηλώνει το θεατή παρά τη μεγάλη διάρκεια της ταινίας και με τη δύναμη των εικόνων του να συγκινεί, στο ίδιο θέμα που ο Ταραντίνο είχε θίξει σαρκαστικά και με υποδόριο χιούμορ στην ταινία «Τζάνκο ο τιμωρός» που είδαμε πέρυσι.
Ο Τσιούιτελ Ιτζίοφορ, που υποδύεται τον ελεύθερο και καλλιεργημένο μαύρο του Βορρά, ο οποίος πέφτει θύμα εκμετάλλευσης και πωλείται ως σκλάβος στον άγριο Νότο της εποχής, διαθέτει μια απέριττη εκφραστικότητα και συγκλονίζει με το πάθος του για ελευθερία, αλλά και την εσωτερική του πάλη για συγκράτηση των βίαιων συναισθημάτων του, κατά των υπανθρώπων που τον διαφεντεύουν, αλλά και των ανθρώπινων αδυναμιών του που μπορεί να τον εκθέσουν στους συντρόφους του.